VERT.ZOEKEN Excel is een krachtige formule voor het opzoeken van gegevens in een tabel. Bovendien werkt de functie snel, zelfs in grote datasets. Vervolgens zoekt Excel verticaal door een kolom op basis van een zoekwaarde die je zelf opgeeft. Want bijna iedereen die met Excel-tabellen werkt heeft een manier nodig om gegevens automatisch te koppelen. Toch heeft VERT.ZOEKEN ook nadelen: de functie zoekt namelijk alleen naar rechts.
Echter is er een nieuwere functie beschikbaar: X.ZOEKEN. Ten eerste zoekt X.ZOEKEN in beide richtingen. Bovendien is de syntaxis eenvoudiger en foutbestendiger. Ten slotte werkt X.ZOEKEN beter bij dynamische en grote datasets. In dit artikel leggen we precies uit wanneer je welke functie gebruikt, zodat je voortaan de juiste keuze maakt.
VERT.ZOEKEN uitgelegd: stap voor stap
VERT.ZOEKEN bestaat al jaren en is voor veel gebruikers de standaard manier om gegevens te koppelen tussen tabellen. Je geeft een zoekwaarde op, vervolgens het bereik waarin gezocht moet worden, dan het kolomnummer van de gewenste waarde. Ten slotte geef je aan of je een exacte of benaderende overeenkomst wilt. Bovendien kun je kiezen voor een benaderende overeenkomst, want dat is handig bij numerieke ranges.
Hoewel VERT.ZOEKEN heel krachtig is, kent de functie ook beperkingen: de formule zoekt namelijk alleen naar rechts en ben je afhankelijk van de kolomvolgorde. Toch is VERT.ZOEKEN nog altijd relevant, zeker in oudere Excel-versies. Wil je meer flexibiliteit? Lees verder om te ontdekken wanneer je beter kunt overstappen op X.ZOEKEN.
Bijna iedereen die met Excel werkt, kent de vraag: “Hoe zoek ik een waarde op in een andere tabel?” Het antwoord is al jaren: VERT.ZOEKEN. Maar sinds een tijdje heeft Excel een nieuwe functie die het allemaal makkelijker maakt: X.ZOEKEN. In dit artikel leg ik je het verschil uit — en wanneer je welke gebruikt.
Wat is VERT.ZOEKEN?
VERT.ZOEKEN (in het Engels: VLOOKUP) staat voor Verticaal Zoeken. De functie zoekt een waarde in de eerste kolom van een bereik, en geeft vervolgens een waarde uit een andere kolom in dezelfde rij terug.
Syntax:
=VERT.ZOEKEN(zoekwaarde; tabelmatrix; kolomindex; [benadering])Voorbeeld:
Je hebt een lijst met medewerkersnummers en namen. Je wilt het nummer 1042 opzoeken en de bijbehorende naam terugkrijgen:
=VERT.ZOEKEN(1042; A2:C100; 2; ONWAAR)Dit zoekt 1042 in kolom A, en geeft de waarde uit kolom 2 (kolom B) terug.
De nadelen van VERT.ZOEKEN
VERT.ZOEKEN is handig, maar heeft een paar bekende beperkingen:
- Alleen naar rechts zoeken — de zoekkolom moet altijd de meest linkse kolom zijn. Je kunt niet naar links zoeken.
- Kolomnummer hard ingevoerd — als je kolommen toevoegt of verplaatst, klopt je formule niet meer.
- Foutgevoelig — een kleine fout in het kolomnummer geeft een verkeerde uitkomst zonder foutmelding.
- Alleen de eerste overeenkomst — bij meerdere resultaten geeft VERT.ZOEKEN altijd de eerste terug.
Wat is X.ZOEKEN?
X.ZOEKEN (XLOOKUP) is de moderne opvolger van VERT.ZOEKEN, beschikbaar in Microsoft 365. Het is flexibeler, eenvoudiger én krachtiger.
Syntax:
=X.ZOEKEN(zoekwaarde; zoekmatrix; retourmatrix; [indien_niet_gevonden]; [overeenkomstmodus]; [zoekmodus])Hetzelfde voorbeeld met X.ZOEKEN:
=X.ZOEKEN(1042; A2:A100; B2:B100; "Niet gevonden")Veel eenvoudiger! Je geeft apart op: wáár je zoekt (kolom A) en wát je wilt terugkrijgen (kolom B).
VERT.ZOEKEN vs X.ZOEKEN: de verschillen op een rij
| Eigenschap | VERT.ZOEKEN | X.ZOEKEN |
|---|---|---|
| Zoekrichting | Alleen naar rechts | Naar rechts én naar links |
| Kolommen toevoegen | Formule breekt | Formule blijft werken |
| Fout afhandelen | Aparte ALS.FOUT nodig | Ingebouwd argument |
| Meerdere kolommen teruggeven | Niet mogelijk | Wel mogelijk |
| Laatste overeenkomst zoeken | Niet mogelijk | Wel mogelijk |
| Beschikbaarheid | Alle Excel-versies | Alleen Microsoft 365 / Excel 2021+ |
Wanneer gebruik je welke?
Gebruik VERT.ZOEKEN als:
- Je collega’s werken met een oudere Excel-versie (vóór 2021)
- Je een bestand deelt met iemand die geen Microsoft 365 heeft
- Je al een bestaande VERT.ZOEKEN-formule hebt die prima werkt
Gebruik X.ZOEKEN als:
- Je Microsoft 365 of Excel 2021 hebt
- Je naar links wilt zoeken
- Je een nettere, beter leesbare formule wilt
- Je een standaardwaarde wilt tonen als er niets gevonden wordt
Praktisch voorbeeld: X.ZOEKEN naar links zoeken
Stel: kolom A bevat namen, kolom B medewerkersnummers. Je wilt bij nummer 1042 de naam zoeken — maar de naam staat links van het nummer. Met VERT.ZOEKEN lukt dit niet. Met X.ZOEKEN wel:
=X.ZOEKEN(1042; B2:B100; A2:A100; "Niet gevonden")Conclusie
VERT.ZOEKEN is een bewezen klassieker die je altijd moet kennen. Maar als je Microsoft 365 gebruikt, is X.ZOEKEN de betere keuze — flexibeler, robuuster en makkelijker te lezen. Leer beide, dan ben je klaar voor elke situatie.
Wil je leren hoe je VERT.ZOEKEN én X.ZOEKEN toepast in de praktijk? Bekijk dan onze Elearning Excel basis of onze incompany Excel trainingen. Meer over X.ZOEKEN lees je ook op de officiele Microsoft-ondersteuningspagina.
Probeer het zelf: oefentabel
Kopieer de onderstaande tabel in Excel (kolommen A t/m D) en oefen daarna met de formules eronder.
| A – Nummer | B – Naam | C – Afdeling | D – Salaris |
|---|---|---|---|
| 1001 | Anna de Vries | Marketing | € 3.200 |
| 1002 | Bas Jansen | IT | € 3.800 |
| 1003 | Chantal Smit | Finance | € 3.500 |
| 1004 | Daan Bakker | HR | € 3.100 |
| 1005 | Eva Peters | Sales | € 3.600 |
| 1006 | Frank Visser | IT | € 4.000 |
Oefenformule 1 – VERT.ZOEKEN
Zoek de afdeling van medewerker 1003:
=VERT.ZOEKEN(1003; A2:D7; 3; ONWAAR)→ Resultaat: Finance
Oefenformule 2 – X.ZOEKEN
Zoek het salaris van medewerker 1005:
=X.ZOEKEN(1005; A2:A7; D2:D7; "Niet gevonden")→ Resultaat: € 3.600
Bonusoefening – X.ZOEKEN naar links
Je hebt alleen nummer 1004 en wil de naam weten (kolom B staat links van kolom A — met VERT.ZOEKEN lukt dit niet):
=X.ZOEKEN(1004; A2:A7; B2:B7; "Niet gevonden")→ Resultaat: Daan Bakker
Frank ten Voorde is Microsoft 365-trainer bij CompUniversity in Giesbeek. Hij geeft incompany trainingen en e-learnings voor bedrijven in Zevenaar, Arnhem, Doetinchem en heel Gelderland.
